ΤΕΧΕΡΑΝΗ. Με τηλεχειριστήριο πυροδοτήθηκε ο εκρηκτικός μηχανισμός και το πυροβόλο, που προκάλεσε τον θάνατο του Ιρανού φυσικού Μοχσέν Φαχριζαντέχ, σύμφωνα με δηλώσεις ανώτατου αξιωματούχου των υπηρεσιών ασφαλείας του Ιράν, ο οποίος κατηγόρησε ευθέως το Ισραήλ για την ενέργεια.

Ο Αλί Σαμχανί, γραμματέας του Ανώτατου Εθνικού Συμβουλίου Ασφαλείας του Ιράν, απέδωσε τη δολοφονία στο Ισραήλ, κατά τη διάρκεια της νεκρολογίας που εκφώνησε χθες στην κηδεία του Φαχριζαντέχ, ιδρυτή του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος τη δεκαετία του 2000. Από την πλευρά του, το Ισραήλ απέφυγε και χθες να σχολιάσει την επίθεση με στόχο τον φυσικό.

Ο Φαχριζαντέχ υπήρξε επικεφαλής του προγράμματος AMAD (Ελπίδα), το οποίο –σύμφωνα με το Ισραήλ και τη Δύση– είναι στρατιωτικό σχέδιο με στόχο την εκπόνηση μελετών για τη δυνατότητα κατασκευής πυρηνικού όπλου. Η διεθνής υπηρεσία ατομικής ενέργειας (IAEA) εκτιμά ότι το πρόγραμμα έληξε το 2003, ενώ οι αμερικανικές μυστικές υπηρεσίες συμφωνούν με την εκτίμηση αυτή, όπως φαίνεται σε έκθεσή τους από το 2007.

Τα λόγια του Σαμχανί στην κηδεία σηματοδοτούν αλλαγή του κυβερνητικού αφηγήματος για τον θάνατο του Φαχριζαντέχ την Παρασκευή. Οι Αρχές ανακοίνωσαν αρχικά ότι η επίθεση ξεκίνησε με έκρηξη παγιδευμένου φορτηγού, προτού ομάδα ενόπλων ανοίξει πυρ εναντίον του αυτοκινήτου του Φαχριζαντέχ, σκοτώνοντάς τον ακαριαία, όπως και έναν από τους σωματοφύλακές του. Η κρατική τηλεόραση μετέδωσε μάλιστα και ρεπορτάζ το βράδυ της Παρασκευής, κατά τη διάρκεια του οποίου αυτόπτης μάρτυρας διηγήθηκε ότι είδε ένοπλους να ανοίγουν πυρ εναντίον του αυτοκινήτου του θύματος. Στο αγγλόφωνο δελτίο ειδήσεων χθες το πρωί, η ιρανική τηλεόραση μετέδωσε ότι στο σημείο της έκρηξης εντοπίσθηκε όπλο, το οποίο «έφερε σήμα και ενδείξεις της ισραηλινής αμυντικής βιομηχανίας», ενώ άλλο ρεπορτάζ της κρατικής τηλεόρασης έκανε χθες λόγο για «όπλα ελεγχόμενα από δορυφόρο». Κανένα από τα μέσα ενημέρωσης του Ιράν δεν προσέφερε αποδείξεις για τους ισχυρισμούς του. «Δυστυχώς, η επιχείρηση ήταν ιδιαίτερα περίπλοκη και πραγματοποιήθηκε με κάποιου είδους ηλεκτρονικές συσκευές. Οι δράστες της επίθεσης δεν βρίσκονταν στο σημείο», είπε ο Σαμχανί, μιλώντας σε κρατικό τηλεοπτικό δίκτυο.

Ο δορυφορικός έλεγχος οπλικών συστημάτων, ή ακόμη και εκρηκτικών μηχανισμών, δεν είναι κάτι καινούργιο. Τα μη επανδρωμένα βομβαρδιστικά αεροσκάφη drones, για παράδειγμα, εξαρτώνται από δορυφορικές συνδέσεις για την πλοήγηση και τον χειρισμό τους. Το πολεμικό ναυτικό αξιοποιεί συστήματα τηλεχειρισμού πυροβόλων, αν και αυτά ελέγχονται με καλώδια, σε μία προσπάθεια ελαχιστοποίησης του χρόνου απόκρισης. Το Ισραήλ χρησιμοποιεί τέτοια ενσύρματα συστήματα πυροδότησης στα σύνορά του με την ελεγχόμενη από τη Χαμάς Λωρίδα της Γάζας.

Παρότι τεχνικά εφικτό, δεν είναι βέβαιο εάν τέτοιο σύστημα δορυφορικού τηλεχειρισμού χρησιμοποιήθηκε στη δολοφονία του Φαχριζαντέχ. «Είναι δυνατόν να συνδέσεις ένα σύστημα παρακολούθησης με κάμερα, το οποίο θα σου δίνει την ικανότητα πυροδότησης, χάρη σε ανοικτό δορυφορικό δίαυλο; Δεν βλέπω γιατί κάτι τέτοιο θα ήταν ακατόρθωτο», λέει ο αναλυτής της αμυντικής επιθεώρησης Jane’s Defence Weekly, Τζέρεμι Μπάινι. Αναλυτές εκτιμούν τώρα ότι η έκρηξη του φορτηγού κατά τη διάρκεια της επίθεσης, αποτελούσε προσπάθεια καταστροφής του πυροβόλου όπλου (ίσως πυροβόλο τύπου Γκάτλινγκ, με ιδιαίτερα υψηλό όγκο πυρός), το οποίο ελεγχόταν μέσω δορυφόρου και βρισκόταν κρυμμένο στο εσωτερικό του φορτηγού. Η χρήση τέτοιου πυροβόλου, όμως, απαιτεί την παρουσία ομάδας στο έδαφος για το στήσιμό του.

Οι αρχικές αναφορές για το περιστατικό ήταν συγκεχυμένες, με τα κρατικά ΜΜΕ να επιλέγουν –χωρίς στοιχεία– την προώθηση θεωρίας, σύμφωνα με την οποία ο Φαχριζαντέχ σκοτώθηκε από «τρεις με τέσσερις ενόπλους». Το βράδυ της Παρασκευής, το κρατικό τηλεοπτικό δίκτυο ανέφερε ότι μέλη της ομάδας κομάντος που δολοφόνησαν τον Ιρανό επιστήμονα είχαν σκοτωθεί κατά τη διάρκεια ανταλλαγής πυρών.

Ιρανοί επιστήμονες που μετέχουν στο πυρηνικό πρόγραμμα της χώρας έχουν γίνει και κατά το παρελθόν στόχος δολοφονίας. Μεταξύ 2010 και 2012, τέσσερις Ιρανοί φυσικοί δολοφονήθηκαν. Δύο από τις δολοφονίες πραγματοποιήθηκαν με μαγνητικές νάρκες στα οχήματά τους, ένας σκοτώθηκε από έκρηξη βόμβας που είχε τοποθετηθεί σε ποδήλατο και ένας δέχθηκε πυρά αγνώστων δραστών.

Αρχική δημοσίευση