Η άρνηση δύο από τα μεγαλύτερα συμφωνικά σχήματα της χώρας να διοργανώσουν συναυλία μέσα σε μία εβδομάδα για να δοθούν τα έσοδα υπέρ της ανοικοδόμησης του μαιευτηρίου στη Μαριούπολη, έφερε σειρά επιθετικών συνεντεύξεων από τον ακαδημαϊκό, αρχιμουσικό και βιολονίστα Λεωνίδα Καβάκο που για πολλοστή φορά δήλωσε ότι ντρέπεται για τη χώρα του.

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι όποιος έχει παρακολουθήσει έστω και μία μόνο συναυλία με τον Λεωνίδα Καβάκο, γνωρίζει και ιδίοις όμμασι ότι πρόκειται για έναν τεράστιο μουσικό. Αυτό είναι μία σπουδαία προσωπική του κατάκτηση που δεν του δίνει όμως το δικαίωμα να κατακεραυνώνει και να προσβάλλει έτσι δύο από τις γνωστότερες Συμφωνικές Ορχήστρες της χώραςμ επειδή εισέπραξε από την πλειοψηφία των μουσικών τους «σωμάτων» άρνηση στην πρότασή του να διοργανωθεί μέσα σε μία εβδομάδα συναυλία με δύο απαιτητικά έργα του Μπραμς, ώστε τα έσοδα να δοθούν όχι απλά για τη στήριξη της Ουκρανίας, αλλά για την ανοικοδόμηση του κατεστραμμένου από τα ρωσικά πυρά μαιευτηρίου της Μαριούπολης.

Μία ιδέα που πρώτος διατύπωσε βέβαια ο Ελληνας πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, δηλώνοντας πώς η χώρα μας θ΄ αναλάβει το συγκεκριμένο έργο στην πόλη άλλωστε που είναι συνδεδεμένη με την έντονη παρουσία ελληνικού στοιχείου.

Εξ ου προφανώς και η πρωτοβουλία του Λεωνίδα Καβάκου να συμβάλει στην υλοποίηση της κυβερνητικής δέσμευσης. Αυτό βέβαια ακόμα κι αν δεν λέγεται ηχηρά, είχε εξαρχής ένα «φιλοκυβερνητικό» κλείσιμο του ματιού, ενώ σύμφωνα με πηγές από τον μουσικό χώρο και οι δύο ορχήστρες καθόλου δεν διαφωνούσαν ως προς την πραγματοποίηση συναυλιών για τη συγκέντρωση χρημάτων και την εξασφάλιση φαρμακευτικού υλικού και όποιων άλλων ειδών πρώτης ανάγκης χρειάζεται η χώρα που δέχεται τη ρωσική εισβολή.

Υπάρχει όμως και κάτι ακόμα που μάλλον ο, έμπειρος από τη συνεργασία με μεγάλα συμφωνικά σχήματα, γνωρίζει. Οι συμφωνικές ορχήστρες ακόμα κι αν είναι γέννημα-θρέμμα της Ελλάδας, της χώρας (του) δηλαδή –για την οποία για πολλοστή φορά ο ίδιος δηλώνει δημοσίως ότι ντρέπεται–, έχουν μία προκαθορισμένη ατζέντα εμφανίσεων. Έχουν επίσης καλλιτεχνικό διευθυντή.

Δεν ξέρω αν ο κ.Καβάκος απευθύνθηκε στον καλλιτεχνικό διευθυντή της ΚΟΑ και σπουδαίο αρχιμουσικό Λουκά Καρυτινό με το αίτημά του. Πηγές επιμένουν ότι απευθύνθηκε καταρχάς στο Μέγαρο Μουσικής και ο κ. Καρυτινός ήρθε δεύτερος. 

Η εκδοχή του Λεωνίδα Καβάκου

Τα γεγονότα όπως τα μετέφερε ο ίδιος ο Καβάκος σε δύο συνεντεύξεις (Athens Voice και Νέα) που έφεραν και μπαράζ δημοσιευμάτων με άποψη εναντίον των δύο συνόλων, είναι τα εξής:

Όταν ερωτήθηκε π.χ. από τη Δήμητρα Γκρου της Athens Voice πού απευθύνθηκε πρώτα, απάντησε: «Στην αρχή έκανα πρόταση στην Κρατική Ορχήστρα, αλλά δυστυχώς αποφάσισαν να μη συμμετάσχουν στη συναυλία. Η αιτιολογία που μου έδωσαν, την οποία θεωρώ και γελοία, και δεν ξέρω αν είναι μόνο αυτό, ήταν ότι ήθελαν να αποφύγουν κακή μιντιακή χρήση της συμμετοχής τους σε αυτή τη συναυλία. Είναι εξωφρενικό να το σκεφτεί κανείς, “δεν συμμετέχω σε μια συναυλία γιατί φοβάμαι μη χρησιμοποιεί η συμμετοχή μου με αρνητικό τρόπο στα μίντια”».

Όταν ερωτήθηκε ξανά που αποδίδει αυτή την στάση δήλωσε: «Δεν ξέρω, δεν είναι κάτι που μπορώ να σας εξηγήσω, δεν είναι κάτι που κατανοώ, και πολύ περισσότερο με το οποίο συμφωνώ. Θα έλεγα όμως ότι ήταν μία αγαθή προσέγγιση, γιατί σε καμία περίπτωση μια τέτοια εξήγηση δεν θα μπορούσε να γίνει πιστευτή, και αυτό εμένα με ξεπερνάει, θεωρώ ότι είναι αναλγησία. Προεβλήθη κάποια στιγμή και το επιχείρημα ότι υπάρχουν και Ρώσοι μουσικοί στην ορχήστρα, το οποίο είναι επίσης απαράδεκτο. Και στο κάτω κάτω οποιαδήποτε εθνικότητα και να έχει κανείς, υπάρχει άνθρωπος ο οποίος μπορεί να είναι αντίθετος στο να ανοικοδομηθεί ένα μαιευτήριο ώστε οι γυναίκες να γεννούν εκεί; Ποιος μπορεί να είναι αντίθετος  με αυτό;».

Ως προς τη Συμφωνική της ΕΡΤ, κατά τον ίδιο «εκεί η δικαιολογία ήταν εντελώς υποκριτική, γιατί από την πρώτη στιγμή ήταν όλοι πολύ θετικοί, η διοίκηση ήταν υπέρ – και στην Κρατική και στην ΕΡΤ οι διοικήσεις ήταν θετικές, πρέπει να το πούμε αυτό. Και επειδή ετοιμάζουν μία πασχαλινή συναυλία στις 18 του μήνα και είχαν φορτωμένο πρόγραμμα είπαμε με τους μουσικούς να κοιτάξουν πότε να προσθέσουν τις πρόβες για τη δική μας συναυλία, που θα γίνονταν μάλιστα στο Μέγαρο.»

»Και φτάσαμε στο σημείο όπου θα έπρεπε να συμφωνήσουμε τη διατύπωση της ανακοίνωσης της συναυλίας. Η ορχήστρα δεν επιθυμούσε να υπάρχει κανένας υπαινιγμός υπέρ της Ουκρανίας ή κριτική στη Ρωσία, ήθελαν να πούμε απλά ότι θα παίξουμε για την ανοικοδόμηση του μαιευτηρίου της Μαριούπολης. Λες και μια μέρα αυτό ξαφνικά να κατέρρευσε από μόνο του, επειδή ήταν κακής κατασκευής. Τέλος πάντων, εγώ σκέφτηκα να συμφωνήσω σε αυτό, γιατί σημασία έχει να προσφέρουμε ό,τι μπορούμε, και να βοηθήσουμε.»

»Εκεί που συζητούσαμε, όμως, μεσολάβησε ΣΚ, τη Δευτέρα το πρωί λάβαμε ένα e-mail ότι ο κανονισμός του Συλλόγου απαγορεύει να γίνει οποιαδήποτε αλλαγή στο πρόγραμμα των δοκιμών σε χρονικό περιθώριο μικρότερο από δύο εβδομάδες. Και για αυτό η Ορχήστρα δεν μπορεί να συμμετάσχει στη συναυλία. Το οποίο, βέβαια, είναι ο ορισμός της υποκρισίας, διότι, όταν συμφώνησαν, ήξεραν τι λέει ο κανονισμός, αλλά δεν μας τα επικοινώνησαν. Και να σας πω και κάτι; Ας υποθέσουμε ότι ο κανονισμός το λέει αυτό… εδώ όμως μιλάμε για μία συγκυρία πολέμου, που δεν εμπίπτει σε κανέναν προγραμματισμό, άρα τι σόι ευαισθησία έχουν για να προφασιστούν μια τέτοια δικαιολογία για να μη συμμετάσχουν στη συναυλία; Να πουν ότι μέχρι χθες ήταν οκ, αλλά από σήμερα δεν επιτρέπεται…»

Τελεσίγραφο

Λίγο μετά επανήλθε στην ΚΟΑ με την οποία διατηρεί άλλωστε στενότερους δεσμούς συνεργασίας τα τελευταία χρόνια. Αλλά όπως είπε εάν δεν βγει ο σύλλογος της ορχήστρας «δημόσια να δηλώσει ότι η τοποθέτηση τους σε σχέση με τη συναυλία υπέρ της Ουκρανίας και του μαιευτηρίου της Μαριούπολης είναι λάθος» και εάν «σε εύλογο χρονικό διάστημα» δεν «παραδεχθούν δημόσια το σφάλμα που έκαναν, να πουν πως η απόφαση να μη συμμετάσχουν στη συναυλία ήταν λάθος και ότι δεν εκπροσωπεί το ήθος της ορχήστρας», ο ίδιος θα διακόψει κάθε συνεργασία με την Ορχήστρα διαπαντός.

Επεσήμανε όμως και το εξής: «Εγώ θα μπορούσα να επικοινωνήσω με την κυρία Μενδώνη, που είναι προϊστάμενή τους, και να της πως θέλουμε να κάνουμε αυτή τη συναυλία, και είναι σημαντικό να γίνει. Όμως δεν θα το έκανα ποτέ αυτό, γιατί σε καμία περίπτωση δεν ήθελα να έχω τους μουσικούς να παίζουν για μένα εξαναγκασμένοι, ήθελα να το κάνουν επειδή το θέλουν, να παίξουν με την ψυχή τους επειδή θα ήθελαν κι εκείνοι να προσφέρουν».

 Η εκδοχή των μουσικών

Πάντως από πηγές, μας δόθηκε μία διαφορετική εκδοχή ως προς την ΚΟΑ: η Ορχήστρα που είχε προγραμματισμένη συναυλία για τις 11 Απριλίου, δεν προλάβαινε να κάνει τις απαραίτητες πρόβες, ώστε να εμφανιστεί με τον κ. Κάβάκο τρεις μέρες αργότερα σ΄ ένα απαιτητικό πρόγραμμα. Οι άνθρωποι με τους οποίους μιλήσαμε διέψευσαν κατηγορηματικά ότι το θέμα της παρουσίας των Ρώσων μουσικών της ορχήστρας ήταν αποτρεπτικό.

Αντίθετα τόνισαν ότι όλοι θα ήταν πρόθυμοι να δώσουν μία συναυλία υπέρ της Ουκρανίας και κατά της ρωσικής εισβολής, αλλά σε εύλογο χρονικό διάστημα, ώστε να υπάρχει χρόνος προετοιμασίας. Αυτό θα ήταν περισσότερο κι από πρόθυμοι να το συζητήσουν αλλά ο κ. Καβάκος είδε προφανώς τη δική του ατζέντα και βάσει αυτής επέλεξε ημερομηνία που να είναι ο ίδιος διαθέσιμος. Είναι γνωστό ότι είναι περιζήτητος στο εξωτερικό και ότι έχει πυκνό πρόγραμμα εμφανίσεων.

Όπως και να έχει, εντύπωση προκαλεί και το «τελεσίγραφο» του κ. Καβάκου προς την ΚΟΑ (με την απαίτηση να ζητήσει δημόσια συγγνώμη) καθώς και οι εκφράσεις του όπως «Εγώ ντρέπομαι για τη χώρα μου, ντρέπομαι για τους ανθρώπους που θέλουν να λέγονται μουσικοί και να εκπροσωπούν τον χώρο της τέχνης. Και θεωρώ ότι πρέπει κάποια στιγμή να λογοδοτήσουν στην κοινωνία, γιατί είναι κρατικός θεσμός και πληρώνονται από τους φορολογούμενους».

Εντύπωση και απορία. Δηλαδή αν ένα «σώμα» μουσικών διαφωνεί με ό,τι έχει ακριβώς στο μυαλό του ο κ.Καβάκος, με τους χρόνους που ο ίδιος επέλεξε και με την αποστολή που ο ίδιος αποφάσισε ότι πρέπει να έχει η συναυλία, πρέπει να «λογοδοτήσει στην κοινωνία»; Επίσης γιατί σ’ αυτές του τις δηλώσεις αναφέρεται στην «πολιτική προϊστάμενο» των δύο σχημάτων, στην υπουργό δηλαδή, αλλά πουθενά στις καλλιτεχνικές διευθύνσεις;

Με όλο τον σεβασμό, μπορεί ο κ. Καβάκος να είναι ένα τεράστιο μέγεθος για τη σύγχρονη σκηνή της συμφωνικής μουσικής, αλλά και η ΚΟΑ είναι η πρώτη ορχήστρα της χώρας (για την οποία ο ίδιος «ντρέπεται») και η Συμφωνική της ΕΡΤ είναι η Ορχήστρα του κρατικού καναλιού της χώρας (για την οποία ο ίδιος «ντρέπεται»). Και δεν αρμόζει ούτε στη μία ούτε στην άλλη ορχήστρα ούτε στις διοικήσεις τους ούτε στην ιστορία τους τέτοιος ψυχικός εκβιασμός και διαπόμπευση σε μιντιακό μπαράζ. Ούτε στον ίδιο τον κ. Καβάκο αρμόζει η συμπεριφορά αυθεντίας – ειδικά μάλιστα αν στον τομέα του είναι ακριβώς αυτό.

Αρχική δημοσίευση